ادامه همکاری های نظامی آذربایجان و اسرائیل با رنگ و بوی ضد ایرانی

نامه الکترونیک چاپ PDF

پیشکسوت: ابعاد همکاری های باکو و تل آویو در شرایطی که نگاه آذربایجان به همسایه جنوبی یعنی جمهوری اسلامی ایران همراه با تردید و ابهام است، روز به روز در حال توسعه است. تنوع و تعدد این همکاری ها نه تنها نگرانی ایران را بر اساس حق طبیعی خود به واسطه نزدیکی جغرافیایی به دنبال دارد، بلکه حتی نگرانی قدرت های فرامنطقه ای از جمله امریکا را هم در پی داشته که از توسعه نفوذ اسرائیل در آسیای میانه و قفقاز احساس خطر می کنند. سایت پیشکسوت جزییات بیشتر را در گفت و گو با دکتر حسین احمدی، استاد دانشگاه و مسئول حوزه مطالعات سیاست خارجی موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران جویا شده که در ادامه می خوانید.

 

 

دلایل رو به گسترش بودن روابط آذربایجان و اسرائیل ریشه در فقدان مبانی قدرت آذربایجان دارد. تصمیم گیری و سیاست گذاری های کلان در کشورهای فاقد مبانی قدرت منوط به رهبران و سیاستمداران آن کشورها نیست و تاثیر فراوانی از دیدگاه های قدرت های بزرگ می گیرد. مبانی قدرت شامل جمعیت، عمق استراتژیک (قلمرو)، قدرت اقتصادی، قدرت نظامی و قدرت معنوی و رسانه ای و... است.

آذربایجان چند مشخصه اصلی مبانی قدرت را در اختیار ندارد؛ این کشور از عمق استراتژیک بی بهره است و تنها 86 هزار و 600 کیلومتر وسعت دارد و 17 هزار کیلومتر از خاکش هم در اختیار آرامنه است.

این کشور فاقد قدرت نظامی است و جمعیت بسیار اندکی دارد. بر خلاف گفته های رسانه ای که جمعیت این کشور را نزدیک به 9 میلیون نفر اعلام می کنند، واقعیت کمتر از هفت میلیون نفر است.

به این ترتیب از آنجا که جمهوری آذربایجان از مشروعیت داخلی برخوردار نیست و در عین حال فاقد مبانی قدرت است، ناچارا امنیت خود را با امنیت قدرت های بزرگ منطقه ای و فرامنطقه ای گره می زند تا بتواند استمرار حاکمیت خود را تضمین کند.

در واقع با این ساختار آذربایجان در سیاست های کلان که در تقابل با قدرت های بزرگ باشد عملا فاقد اختیار است. این نکته ای اساسی است که متاسفانه در ایران کمتر مورد توجه قرار می گیرد.

در ایران کلیه تلاش ها صرف آن می شود که در روابط با جمهوری آذربایجان، روابط حداکثری حاصل شود در حالی که روابط حداکثری با آذربایجان محقق نخواهد شد مگر آنکه روابط ایران و غرب و ایران و روسیه بهبود یابد.

عرصه های فعالیت اسرائیل در آذربایجان

همان طور که جمهوری اسلامی ایران در نزدیکی مرزهای اسرائیل فعال و همکاری با حزب الله لبنان و حماس در فلسطین را در دستور کار خود دارد، تل آویو هم در نزدیکی مرزهای شمالی ایران و در خاک آذربایجان به صورت گسترده فعالیت دارد.

همکاری های اقتصادی

یکی از عرصه های فعالیت اسرائیل در آذربایجان، همکاری های اقتصادی است. آذربایجان بزرگترین تامین کننده نفت اسرائیل است و روابط تنگاتنگ اقتصادی با اسرائیل دارد و قرار است با عملیاتی شدن پروژه خط لوله گاز ناباکو، بزرگترین تامین کننده گاز اسرائیل هم باشد. در عین حال آذربایجان چهارمین شریک بزرگ تجاری اسرائیل در آسیاست. اسرائیلی ها در بعد اقتصادی در آذربایجان بسیار فعال هستند.

همکاری های نظامی

همکاری های نظامی آذربایجان و اسرائیل است؛ روابط نظامی دو طرف فراتر از آن چیزی است که در رسانه ها منعکس می شود.

پایگاه های نظامی متعددی در آذربایجان توسط اسرائیل مورد بهره برداری قرار می گیرد. آخرین مورد از همکاری های نظامی اسرائیل و آذربایجان از سوی مجله فارن پالسی رسانه ای شد.

بر اساس اطلاعات این مجله، پایگاه Sitalcay در پنجاه کیلومتری شمال باکو قرار دارد. این پایگاه پیشتر در اختیار ارتش سرخ به عنوان پایگاه بسیار مهم در قفقاز و آسیای مرکزی بود. از سال 1992 این پایگاه تحت کنترل جمهوری آذربایجان قرار می گیرد.

در این پایگاه سیستم های ضد موشکی و هواپیماهای بدون سرنشین و سیستم راداری در حال نصب است. هزینه این فعالیت ها بر اساس قرارداد اخیر 6/1 میلیارد دلاری باکو و تل آویو تامین می شود. قرار است بر اساس این قرارداد اسرائیل در پایگاه مذکور سیستم های ضد موشکی و راداری و هواپیماهای بدون سرنشین را نصب و راه اندازی کند.

جمهوری آذربایجان همواره اعلام کرده که فعالیت این پایگاه در تقابل با بحث ارمنستان و قراباغ است اما این دروغی شاخ دار است چراکه هواپیماهای بدون سرنشینی که در این پایگاه قرار دارند بسیار دور پروازند و تا شش برابر بیشتر از آخرین نقطه مرزی ارمنستان قادر به پرواز هستند. این نشان می دهد که هدف آذربایجان و اسرائیل از این همکاری های نظامی، مقابله با تهدید ارمنستان یا نزاع بر سر قراباغ نیست.

در عین حال رادارهایی که در این پایگاه های نصب شده است، توانایی کشف موشک های بالستیک را دارد. این در حالی است که موشک های بالستیک با برد زیاد از قراباغ امکان شلیک به سوی آذربایجان را ندارد و موشک های میان برد و کوتاه برد هم کارایی لازم را خواهند داشت.

به این ترتیب لزومی ندارد که در آذربایجان رادارهایی مستقر باشند که بیش از 500 کیلومتر شعاع اطراف را تحت تاثیر قرار دهد به ویژه که تا آخرین نقطه مرز قراباغ تنها چند ده کیلومتر بیشتر فاصله نیست. این ها نشان می دهد که موضوع ارمنستان در همکاری های نظامی اسرائیل و آذربایجان مورد نظر نیست.

نکته قابل توجه این است که آذربایجان این تسلیحات پیشرفته را به بهانه کنترل افکار عمومی داخل کشور خود در جنگ با قراباغ خریداری کرده است. این کشور قراباغ را از دست داده و مناقشه قراباغ تاثیرات شگرفی بر ساختار قدرت در دوره های قبلی آذربایجان داشته است.

از این رو دولت باکو برای رضایت و اقناع افکار عمومی در حال خرید تسلیحات از اسرائیل هستند تا نشان دهند که برای مقابله با ارمنستان و قراباغ آمادگی کامل دارند.

واقعیت این است که اسرائیل و امریکا نفت شیرین و سبک آذربایجان را خریداری می کند در مقابل به مدت 17 سال است که به این کشور اسلحه و تسلیحات می فروشد. باکو هر سال مدعی است که با این تسلیحان قصد باز پس گیری قراباغ از ارمنستان را دارد اما هر سال می گذرد و این تسلیحات مستهلک می شوند. به هزینه های استهلاک این تسلیحات، موضوع مستشاران اسرائیلی و حضورشان در آذربایجان را هم باید افزود.

کلیه این موارد حاکی از آن است که روند همکاری های نظامی باکو و تل آویو فراتر از مساله ارمنستان و قراباغ است. در عین حال آذربایجان اختیار آغاز جنگی را علیه ارمنستان ندارد و در قراباغ هیچ جنگی بدون مجوز روسیه و امریکا آغاز نخواهد شد.

به این ترتیب خرید تسلیحات از اسرائیل توسط آذربایجان اهدافی فراتر از مساله ارمنستان و قراباغ دارد. در روند همکاری های نظامی باکو و تل آویو، نفت شیرین آذربایجان در ازای خرید تسلیحات از کشور خارج می شود.

مساله دیگر استقرار دستگاه های استراق سمع اسرائیل در نزدیکی مرزهای شمالی ایران است. آذربایجان به اسرائیل اجازه داده که این دستگاه ها را در مرزهای شمال ایران در نزدیکی آستارا و بیله سوار نصب کند. کارایی این دستگاه ها به گونه ای است که قابلیت کنترل بخشی از مسائلی را که در داخل ایران می گذرد، دارند. این کار تا بدان جا گسترش پیدا کرده که صهیونیست ها با همکاری آذربایجان به صورت بسیار گسترده در حال خرید زمین های گسترده ای در مرزهای شمالی ایران در جمهوری آذربایجان بوده و هستند. در شمال باکو هم همین روند جریان دارد. مواردی از این دست، ضدیت آذربایجان با ایران در همکاری با اسرائیل را بسیار پر رنگ می کند.

در راستای همین همکاری های نظامی است که آذربایجان تنها کشور مسلمان منطقه است که به افغانستان نیرو اعزام کرده است. از امسال هم شرکت هواپیمایی جمهوری آذربایجان اجازه یافته تا نقل و انتقال کالاهای نظامی از خاک آذربایجان به افغانستان را انجام دهد.

همکاری های فرهنگی آذربایجان و اسرائیل

در آذربایجان تنها برای فعالیت شیعیان محدودیت وجود دارد. در واقع در این کشور وهابیت، بهائیت، مسیحیت، یهودیان و حتی کرشناهای هندی به راحتی آزادی فعالیت دارند. این اجازه فعالیت تا جایی ادامه داشته که این فرقه ها و ادیان بخشی از یارگیری خود را از میان شیعیان انجام می دهند.

زمانی که دولت جمهوری آذربایجان رهبر اسلام گرایان این کشور که فردی تحصیل کرده حوزوی و دانشگاهی است به بهانه همراه داشتن مواد مخدر دستگیر و محکوم به زندان طولانی می شود، می توان اهداف و اغراض آذربایجان را در پس هدف گیری های فرهنگی شان درک کرد. در راستای همین سیاست، بحث یورو ویژن مطرح است.

به بیان دیگر هم جنس گرایان برای اولین بار در جمهوری آذربایجان با 85 درصد جمعیت شیعه اجازه یافته اند در مراسم جشنی که آذربایجان میزبان آن است، رژه روند و آزادانه فعالیت داشته باشند. قانون منع مجازات هم جنس گرایان توسط پارلمان آذربایجان برداشته شده است و حتی لایحه ای هم به پارلمان ارائه شده که هم جنس گرایی به صورت رسمی و قانونی درآید.

آذربایجان تنها کشور مسلمانی است که کتاب آیات شیطانی در نشریه صنعت توسط رافیق تقی اف منتشر شده است. در این کشور روز قدس مسلمانان اجازه راهپیمایی ندارند و در مقابل بزرگداشت هولوکاست هر ساله با شکوه برگزار می شود. آذربایجان قبل از بحرین، اولین کشوری بود که دست به تخریب مساجد زد و مواردی از این دست بسیار است.

اسرائیل در جهان اسلام بهترین روابط را با آذربایجان دارد. الهام علی اف، رئیس جمهوری آذربایجان در جمله ای، ماهیت روابط باکو و تل آویو را مشخص کرد. او گفت که "روابط اسرائیل و آذربایجان به مانند آیسبرگ است". آیسبرگ کوه یخی است که در دریا غوطه ور است و نه دهم آن زیر آب و است و تنها یک دهم آن دیده می شود. به بیان دیگر بخش اعظم روابط اسرائیل و آذربایجان همچنان پنهان است.

نظرات بینندگان

 
#1
خیلی علمی و عالی بوذ
 

نظرات کاربران


کلیه حقوق این وب سایت متعلق به سایت پیشکسوتان جهاد و شهادت می باشد.

info@pishkesvat.ir